Një burrë i dyshuar për drejtimin e një furgoni drejt një turme njerëzish pranë festivalit të Krenarisë në Berlin dhe më pas për kryerjen e një sulmi terrorist islamik me thikë është qëlluar për vdekje nga policia, thanë zyrtarët gjermanë.
Policia konfirmoi të dielën në mbrëmje se i dyshuari kryesor ishte qëlluar për vdekje, thuhet se gjatë një operacioni në një kompleks kopshtesh në lagjen Spandau të kryeqytetit, shkruan The Guardian.
Një grua u vra të shtunën në mbrëmje dhe 29 të tjerë u plagosën pasi një burrë drejtoi një minivan me qira drejt një turme këmbësorësh, më pas sulmoi njerëzit me atë që dukej si një hanxhar. Sulmi ndodhi në parkun Tiergarten pranë Portës së Brandenburgut rreth orës 22:00 sipas orës lokale të shtunën, pranë një prej festimeve më të mëdha LGBTQ+ në Evropë, transmeton Sinjali.
Sulmi i detyroi organizatorët të ndërpresin një nga ngjarjet më të mëdha të Paradës së Krenarisë në Evropë dhe ndodhi ndërsa Gjermania mbeti e shqetësuar pas një serie sulmesh vdekjeprurëse me automjete dhe thikë.
Ministri i Brendshëm gjerman, Alexander Dobrindt, e emëroi të dyshuarin kryesor si 21-vjeçarin Abdul Ballout. “Këtu kemi të bëjmë me një autor të dyshuar, i cili më parë kishte tërhequr vëmendjen përmes një numri të madh veprash penale, radikalizimit dhe lidhjes me skenën islamike”, tha ai në një konferencë për shtyp pranë vendit të sulmit. Ai tha se Ballout kishte një dënim penal dhe ishte dënuar si i mitur me një vit e 10 muaj burg, por se dënimi ishte pezulluar.
Mediat gjermane raportuan se Ballout, një shtetas gjerman me rrënjë libaneze, ishte mbështetës i Shtetit Islamik dhe vitin e kaluar udhëtoi për në Lindjen e Mesme në një përpjekje të dështuar për t’u bashkuar me grupin. Ai u dënua më pas në Gjermani për “përgatitjen e një akti të rëndë dhune subversive”, raportuan mediat Bild dhe Der Spiegel.
Policia dhe prokurorët kishin kërkuar ndihmë për të gjetur Ballout, por paralajmëruan publikun të shmangte “kontaktin e drejtpërdrejtë” me të, duke thënë se ai mund të jetë i armatosur dhe i rrezikshëm. Policia kontrolloi një apartament në lagjen Schöneberg të Berlinit pranë vendit të sulmit në orët e para të së dielës, por tha se nuk kishin gjetur askënd atje.
Përpara se Ballout të qëllohej me armë, Der Spiegel foli me të atin, Tawfik, në telefon nga Libani, ku ai po vizitonte të afërmit.
Duke e përshkruar Ballout si “bujar, emocional, të dashur”, ai tha se djali i tij kishte jetuar me nënën e tij, nga e cila Tawfiku është i divorcuar, dhe dy nga tre motrat e tij. Ballout ndoqi shkollën deri në klasën e 10-të, pastaj kaloi nga një punë në tjetrën, në siguri ose si shofer.
Tawfiku e përshkroi familjen si shiite , por “jo jashtëzakonisht fetare” dhe tha se ajo “nuk e mbështet Shtetin Islamik”, një grup ekstremist sunit.
Ai dhe Ballout ishin grindur për flokët dhe mjekrën e tij. “Nuk e lejova të mbante mjekër të gjatë”, i tha ai Spiegel, duke e quajtur atë një simbol të ekstremizmit. I pyetur për një motiv të mundshëm për sulmin, ai tha: “Ai ishte i trushpërlarë.”
Tawfiku foli me Ballout të shtunën, ditën e sulmit. “Ai më telefonoi dhe folëm normalisht, si çdo ditë. Tha se i mungonim dhe do të donte të ishte me ne në Liban.”
Kancelari, Friedrich Merz, i kërkoi Gjermanisë të shmangë përçarjen dhe frikësimin pas sulmit. “Ne do të mendojmë për pasojat, ne do të mbrojmë lirinë tonë”, tha ai në një konferencë për shtyp.
Më parë, Merz u zotua të ndëshkonte ata që janë përgjegjës, duke e përshkruar “aktin e shëmtuar” si një “sulm ndaj shoqërisë sonë” në një postim në mediat sociale. Flamuri në Bundestagun gjerman u urdhërua të ulet në gjysmë shtizë.
Policia tha se automjeti kishte goditur disa persona pasi ishte futur në Tiergarten. Pak para orës 22:00, shoferi i minivanit të bardhë devijoi në park, afër vendit ku kishte qenë itinerari i marshimit të Krenarisë më herët gjatë ditës, duke goditur njerëz në një shteg dhe duke u përplasur në një pemë.
Bild citoi një dëshmitar i cili tha se një burrë kishte dalë nga automjeti dhe ishte larguar në këmbë. Një kërkim që përfshinte helikopterë dhe oficerë nga disa shtete gjermane ishte duke u zhvilluar në të gjithë kryeqytetin të dielën.
Julian Methig, i cili mori pjesë në event, e përshkroi atë si një makth të bërë realitet. “Është një nga ditët më të këqija për komunitetin queer dhe një ditë që personalisht shpresoja se nuk do ta përjetoja kurrë… Jam i shokuar”, tha ai.
Qindra mijëra njerëz ishin mbledhur në Berlin nën diellin e ngrohtë të verës për të festuar Paradën e Krenarisë. Në Gjermani njihet si Dita e Rrugës Christopher (CSD), e emëruar sipas vendit të Stonewall Inn në New York City ku trazirat kundër bastisjeve policore nisën lëvizjen moderne për të drejtat LGBTQ+. CSD u mbajt për herë të parë në Berlinin Perëndimor në vitin 1979.
Kryebashkiaku i Berlinit, Kai Wegner, e quajti sulmin vdekjeprurës “një sulm ndaj shoqërisë sonë të lirë dhe kozmopolite”.
“Pas një CSD-je paqësore dhe plot ngjyra, tubimi për një Berlin tolerant dhe paqësor u sulmua në mënyrën më brutale”, tha ai në X. “Berlini është qyteti i lirisë – dhe liria jonë është sulmuar sot në mënyrën më të tmerrshme. Mendimet e mia janë me viktimat, familjet dhe miqtë e tyre.”
Për herë të parë në historinë e saj, CSD filloi të premten në mbrëmje të këtij viti me një tubim politik pro-demokracisë. Berlini do të mbajë zgjedhje rajonale në shtator së bashku me dy shtete të tjera.
Parada e së shtunës u zhvillua nën moton “të marrësh qëndrim është në modë”, të cilën organizatorët thanë se ishte “në përgjigje të armiqësisë në rritje” ndaj personave LGBTQ+ në Gjermani.
Më shumë se 80 karroca dhe 50 grupe në këmbë iu bashkuan procesionit nëpër qendër të qytetit, duke kaluar Potsdamer Platz dhe monumentin e Kolonës së Fitores në Tiergarten, duke kulmuar me një tubim në Portën e Brandenburgut.
Më herët gjatë ditës, një person u arrestua për rezistencë ndaj urdhrave të policisë në një kundërprotestë të ekstremit të djathtë.
Përpara paradës së vitit të kaluar, organizatat LGBTQ+ të Berlinit dhanë alarmin se sulmet ishin bërë më të shpeshta, ndërsa të drejtat e fituara me mund ishin nën kërcënim. Aktivistët thanë se një rritje e armiqësisë kishte shoqëruar rritjen e mbështetjes për Alternativën për Gjermaninë (AfD) të ekstremit të djathtë, tani partia më popullore në sondazhet kombëtare të opinionit, si dhe një rritje të sulmeve të frymëzuara nga islamistët.
Udhëheqësit evropianë ofruan solidaritet, përfshirë krerët e qeverive në Belgjikë, Holandë dhe Suedi. “Italia dënon dhe kundërshton me forcë të gjitha format e urrejtjes dhe ekstremizmit”, shkroi kryeministrja italiane, Giorgia Meloni, në X, duke shtuar: “Ne qëndrojmë me Gjermaninë dhe popullin gjerman.” Presidenti francez, Emmanuel Macron, tha: “Përballë urrejtjes dhe dhunës, përgjigjja jonë do të jetë gjithmonë uniteti, liria dhe vendosmëria.”
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, një politikane gjermane e qendrës së djathtë aleate me Merz, u shprehu ngushëllimet e saj më të thella viktimave të sulmit, duke e përshkruar paradën e CSD-së si një simbol të “lirisë, dinjitetit dhe barazisë – vlerat themelore të BE-së”.
Sekretari i Jashtëm i Britanisë, Ed Miliband, tha se ishte “i tmerruar nga sulmi i tmerrshëm në Berlin” dhe kishte folur me homologun e tij, Johann Wadephul, “për të përcjellë solidaritetin e Mbretërisë së Bashkuar: ne qëndrojmë me Gjermaninë”.
Udhëheqësit e ekstremit të djathtë gjithashtu nxituan të komentonin mbi sulmet. Bashkëkryetari i AfD-së, Tino Chrupalla, shkroi në X: “Nuk do t’i lejojmë ekstremistët fetarë të ndajnë vendin tonë me dhunë dhe intolerancë!”
Presidenti i Tubimit Kombëtar të ekstremit të djathtë në Francë, Jordan Bardella, shkroi: “Kërcënimi islamist mbetet një çështje e madhe në Evropë dhe vazhdon të synojë atë që ata e urrejnë më shumë në qytetërimin tonë – dhe atë që ne e vlerësojmë kaq shumë – lirinë.”
